Seollal – Tết Hàn Quốc

1. Ý nghĩa của ngày Seollal (Tết Hàn Quốc)

“Seol (설)” xuất phát từ “낯설”, có nghĩa là “khác lạ”. Vì thế chúng ta có thể hiểu Seollal (설날) theo nghĩa là “sự lạ lẫm trong năm mới” hay là “ngày lạ lẫm”. Nói cách khác, Seollal còn là một quá trình chuyển mình từ năm cũ sang năm mớ. Nó vẫn còn nhiều dư âm của cái cũ trộn lẫn với cái mới nên mang lại cảm cảm giác lạ lẫm.

Đối với người Hàn Quốc, Seollal mang ý nghĩa đặc biệt, không chỉ đơn thuần là ngày đánh dấu cho sự khởi đầu của năm mới. Đây là dịp để người Hàn đoàn tụ cùng gia đình, tưởng nhớ và tỏ lòng thành kính với ông bà, tổ tiên.

2. Phong tục đón tết của Hàn Quốc

Video giới thiệu về Seollal

Chuẩn bị cho Seollal

Không khí mua sắm và văn hóa tặng quà dịp Tết Seollal tại Hàn Quốc

Giống như Việt Nam, những ngày cận Tết Seollal là thời điểm nhộn nhịp và mang đậm “hương vị Tết” nhất trong năm tại Hàn Quốc. Đây là lúc các gia đình tất bật chuẩn bị cho kỳ nghỉ lễ quan trọng, từ mua sắm thực phẩm, đồ thờ cúng cho đến lựa chọn quà Tết Seollal dành tặng người thân, bạn bè và đối tác.

Tại các cửa hàng, siêu thị và trung tâm mua sắm, không khí trở nên vô cùng sôi động. Dòng người tấp nập, ai cũng háo hức lựa chọn những món quà ý nghĩa để thể hiện tình cảm. Đối với người Hàn Quốc, tặng quà trong dịp Seollal không chỉ là một thói quen mà còn là cách bày tỏ sự kính trọng, lòng biết ơn và mong muốn duy trì các mối quan hệ tốt đẹp.

Các món quà phổ biến trong dịp Tết Seollal

Những món quà Tết tại Hàn Quốc thường thay đổi theo từng năm, phụ thuộc vào tình hình kinh tế và xu hướng tiêu dùng. Tuy nhiên, một số lựa chọn phổ biến vẫn luôn được ưa chuộng:

• Tiền mặt và thẻ quà tặng của các trung tâm mua sắm lớn

• Sản phẩm chăm sóc sức khỏe như nhân sâm, mật ong, hoa quả cao cấp, ghế massage

• Đồ dùng sinh hoạt hằng ngày như xà phòng, kem đánh răng, bộ quà tặng gia đình

• Thực phẩm cao cấp như thịt bò, hải sản tươi hoặc các loại thực phẩm đóng hộp sang trọng

Những món quà này không chỉ mang giá trị sử dụng cao mà còn thể hiện sự chu đáo và tinh tế của người tặng trong dịp Tết truyền thống quan trọng nhất của Hàn Quốc.

Trang phục truyền thống ngày tết Hàn Quốc

Trong những ngày Tết Seollal, hầu hết người Hàn Quốc đều mặc trang phục truyền thống Hanbok (한복). Hanbok không chỉ là biểu tượng văn hóa lâu đời mà còn thể hiện sự trang trọng và tôn kính trong dịp lễ quan trọng này. Mọi người diện Hanbok khi tham gia các nghi lễ cúng bái tổ tiên, thể hiện lòng hiếu thảo và sự biết ơn đối với thế hệ đi trước.

Bên cạnh các nghi lễ truyền thống, các gia đình còn cùng nhau tham gia những trò chơi dân gian mang đậm bản sắc văn hóa Hàn Quốc, góp phần tạo nên không khí Tết Seollal ấm cúng, vui tươi và gắn kết các thế hệ trong gia đình.

Nghi lễ và phương thức truyền thống ngày tết Hàn Quốc

Charye (차례) – Lễ cúng gia tiên

Buổi sáng đầu năm mới bắt đầu với nghi lễ cúng tổ tiên. Đây được xem là nghi lễ quan trọng nhằm bày tỏ sự tôn kính với tổ tiên và cầu cho năm mới bình an. Các thành viên trong gia đình mặc Hanbok và tập trung trước ban thờ để thực hiện nghi lễ này.

Mâm cúng ngày Tết Hàn Quốc

Sau lễ cúng gia tiên, mọi người trong gia đình cùng thưởng thức những món ăn vừa cúng xong. Mâm cúng khá cầu kỳ bởi người Hàn tin rằng đồ thờ cúng ngon và trình bày đẹp sẽ làm hài lòng ông bà tổ tiên. Do đó mà họ rất cẩn thận trong việc chuẩn bị đồ cúng. Có khoảng 20 loại món ăn khác nhau như: rau rừng, sườn om Galbijjim (갈비찜), miến trộn (잡채), bánh xèo, bánh mứt kẹo truyền thống (한과),… được bày trên bàn thờ. Tùy theo vùng miền mà các món có thể khác nhau.

Tùy theo vùng miền và gia đình mà sẽ có cách sắp xếp mâm cúng khác nhau. Nhưng đa số sẽ theo quy tắc cơ bản sau:

• Hàng 1: Trái cây. Trái cây màu đỏ đặt ở phía Đông, màu trắng ở phía Tây

• Hàng 2: Sikhye (rượu gạo) và các món làm từ rau củ

• Hàng 3: Các loại canh. Canh cá đặt ở phía Đông, canh thịt bò đặt ở phía Tây

• Hàng 4: Các món nướng, hấp hoặc các món bánh chiên. Món cá đặt ở phía Đông. Món thịt đặt ở phía Tây

• Hàng 5: Cơm và canh. Cơm đặt ở bên trái, canh đặt bên phải, bánh gạo đặt bên trái của phía mặt bên phải

Món ăn ngày Tết Hàn Quốc (Seollal)

Ẩm thực truyền thống là một phần quan trọng trong dịp Tết Seollal. Món ăn không thể thiếu trong ngày đầu năm mới của người Hàn Quốc là tteokguk (떡국) – canh bánh gạo nấu từ bánh gạo, thịt bò, trứng và rau. Người Hàn tin rằng ăn tteokguk vào đầu năm tượng trưng cho việc thêm một tuổi, cầu mong sức khỏe và trường thọ. Vì vậy, họ thường hỏi nhau vui vẻ: “Bạn đã ăn tteokguk mấy lần rồi?”

Ngoài ra, nhiều gia đình còn thưởng thức manduguk (만둣국) – canh bánh xếp, các loại bánh gạo tteok (떡), bulgogi, rượu gạo và các loại trà truyền thống như omija hay trà quế sujeonggwa, tạo nên không khí Tết ấm cúng, sum vầy.

Sebae (세배) – Nghi thức chào năm mới

Sau nghi lễ cúng tổ tiên, người Hàn Quốc thực hiện Sebae – nghi thức cúi lạy chào năm mới để thể hiện lòng kính trọng với ông bà, cha mẹ. Người lớn sẽ gửi lời chúc tốt đẹp, còn trẻ nhỏ được nhận tiền mừng tuổi (세뱃돈). Phong tục này tương tự tục lì xì trong Tết Việt và mang ý nghĩa văn hóa truyền thống sâu sắc.

Đón lộc vào nhà

Trong những ngày này, nhà nhà đều treo Bokjori (복조리) trước cổng nhà với mong muốn nhận được phúc lộc quanh năm. Vào sáng mùng 1, nếu gọi được một người bán hàng rong Bokjori càng sớm thì càng nhận được nhiều tài lộc.

3. Các trò chơi dân gian ngày Tết Hàn Quốc

Yutnori (윷놀이)

Seollal là dịp để các gia đình tụ họp, tham gia các hoạt động mà trong năm họ không có thời gian để tham gia. Yutnori (윷놀이) là một trong những trò chơi dân gian phổ biến ở Hàn Quốc mỗi dịp Tết đến Xuân về.

Cách chơi tương tự như trò chơi cá ngựa ở Việt Nam. Các bước di chuyển phụ thuộc vào kết quả tung 4 thanh gỗ. Dụng cụ chơi được làm bằng vải hoặc gỗ, hình vuông hoặc hình tròn và gậy yut (윷). Gậy yut gồm 4 cây gỗ theo hình trăng khuyết, một mặt có khắc chữ được gọi là yut. Đường đi của những cây gậy yut này tượng trưng cho sự vận động của hành tinh mặt trời. Còn ý nghĩa hẹp hơn là cầu mong một năm mới đầy sung túc. Trò chơi này rất dễ, không phân biệt lứa tuổi nên cả gia đình đều có thể cùng chơi.

Cách chơi Yutnori

• Yêu cầu 2 người hoặc 2 đội chơi. Người chơi sẽ tung 4 gậy yut lên để xác định các bước đi.

• Nếu có 1 cây mặt ngửa gọi là ‘do’ (도) thì được đi thêm 1 bước. 2 cây mặt ngửa gọi là “gae” (개) được đi 2 bước. 3 cây mặt ngửa gọi là’‘geol’ (걸) được đi 3 bước. 4 cây mặt ngửa gọi là ‘yut’ (윷) được đi 4 bước.

• Nếu không có cây nào ngửa thì gọi là ‘mo’ (모) được đi 5 bước.

• Nếu bắt được ngựa hay bò của đối phương sẽ được tung yut 2 lần.

• Cả 4 quân của người nào (đội nào) về đích trước thì chiến thắng.

Tuho (투호) – Trò chơi ném mũi tên

Một trò chơi dân gian cũng rất nổi tiếng ở xứ sở kim chi chính là Tuho. Hay còn gọi là trò chơi ném mũi tên. Người chơi đứng ở một khoảng cách nhất định để ném mũi tên vào một bình lớn. Người ném được nhiều mũi tên vào bình nhất là người chiến thắng.

Tuho ban đầu là trò chơi dành cho hoàng tộc và tầng lớp thượng lưu, nhưng giờ đây đã phổ biến hơn với mọi người dân Hàn Quốc.

Yeonnaligi (연날리기) – Trò chơi thả diều

Trong dịp Tết Seollal, người Hàn Quốc thường chơi các trò chơi dân gian truyền thống, tiêu biểu là thả diều. Diều được làm từ giấy hanji và tre, với nhiều hình dáng khác nhau. Người Hàn tin rằng thả diều đầu năm sẽ giúp xua đuổi vận xấu, cầu mong sức khỏe và may mắn, nên thường viết lời chúc, tên và ngày sinh lên diều trước khi thả.

Ngoài ra còn có các trò chơi như Jegichagi (đá cầu), Neoltwiggi (bập bênh), Paengi Chigi (đánh quay). Cuối ngày, các gia đình quây quần xem phim và chương trình truyền hình đặc biệt dịp Tết.

Jegichagi (제기차기) – Trò chơi thả diều

Jegichagi là trò chơi dân gian Hàn Quốc, khá giống với đá cầu của Việt Nam nhưng khác ở chất liệu. Jegi được làm từ những đồng xu nhỏ, bọc bằng giấy hoặc vải. Tại Hàn Quốc, Jegichagi không chỉ là trò chơi truyền thống mà còn được xem như một môn thể thao. Cách chơi đơn giản: dùng chân tâng jegi, nếu để rơi xuống đất sẽ bị thua. Trò chơi có thể chơi cá nhân hoặc theo đội, không giới hạn số người; người hoặc đội tâng được nhiều nhất sẽ chiến thắng. Luật chơi có thể thay đổi tùy theo từng vùng miền.

Ngoài Jegichagi, người Hàn còn chơi nhiều trò chơi dân gian ngày Tết khác như Neoltwiggi (bập bênh) và Paengi Chigi (đánh quay). Kết thúc ngày lễ, các gia đình thường quây quần xem phim hoặc các chương trình truyền hình đặc biệt phát sóng dịp Tết.

4. Tín ngưỡng dân gian của người Hàn Quốc trong Seollal

Người Hàn Quốc quan niệm rằng nếu ngủ trong đêm giao thừa thì ngày hôm sau, lông mi sẽ bị bạc trắng và đầu óc kém minh mẫn. Chính vì thế, không ai ngủ vào thời điểm này. Họ thường đốt các thanh tre trong nhà nhằm xua đuổi tà ma quấy rối. Vì tương truyền rằng tiếng nổ của thanh tre sẽ làm cho lũ ma quỷ khiếp sợ mà bỏ chạy.

Không chỉ vậy, họ còn cho rằng những hồn ma sẽ lên trần thế vào dịp năm mới để đánh cắp giày. Những linh hồn này sẽ tìm đến các đôi giày vừa chân, mang đi may mắn cả năm của chủ nhân chiếc giày đó. Vì lẽ đó, vào dịp Tết, người Hàn Quốc thường giấu giày của mình vào nơi mà họ cho là an toàn nhất.

5. Hoạt động du xuân trong dịp Tết Seollal

Thật khó để có được một kỳ nghỉ dài ngày trong một cuộc sống đầy bận rộn. Vì thế người Hàn thường dành thời gian nghỉ Tết để đi du lịch. Họ đến các khu trượt tuyết, ghé thăm các làng truyền thống, tham quan bảo tàng, cung điện,… và xem các chương trình biểu diễn.

Cũng như nhiều nước Châu Á khác, Tết Nguyên Đán có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với mỗi người dân Hàn Quốc. Đây chính là dịp mà mỗi người có thể gạt bỏ những vướng bận, dành thời gian cho gia đình và tưởng nhớ tổ tiên.